از مهمترین دغدغه های خانم های باردار ، چگونگی گذراندن دوره حاملگی است تا در نهایت با حفظ سلامتی خود ، نوزاد نیز بدون هیچ مشکلی متولد شود. پس از تایید حاملگی زن از جانب دکتر زنان از طریق آزمایش خون ، ایشان به تشریح مراقبت های دوران بارداری می پردازند که با توجه به نکات ارائه شده ، سپری کردن این بازه زمانی تا تولد نوزاد به سهولت صورت پذیرد. به ادعای بسیاری از بانوان ، یکی از شیرین ترین و در عین حال پر استرس ترین دوران های زندگی ، طول مدت بارداری است اما کسب اطلاعات کافی و آموزش های ارائه شده توسط پزشک زنان و ماما ، تحولات جسمی و روحی زن را تحت کنترل در آورده و گذران این دوره را برای فرد راحت تر و بدون نگرانی می نماید. با ما تا انتهای این مقاله از سایت دکتر میرزایی همراه باشید.
اهمیت مراقبت های دوران بارداری
حاملگی تلفیقی از احساسات شیرین و نگرانی است و چنانچه فرد بارداری بدون برنامه ریزی را تجربه نماید ، نگرانی های وی تشدید می شود. اضطراب و افسردگی از حالات روحی هستند که ممکن است مادران باردار از زمان دانستن حامله شدن با آن مواجه شوند. در این برهه از زندگی ، نقش همسر از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و با حمایت های همه جانبه او ، زن می تواند بر شرایط روحی خود تسلط بیشتری پیدا نموده و با کمترین میزان اضطراب مواجه گردد. مراجعه به دکتر زنان ، انجام آزمایشات برای کنترل سلامتی جنین و مادر ، کلاس های بارداری و غیره ، همگی از دستورالعمل هایی هستند که الزام به رعایت و توجه به آن ها از سوی بسیاری از متخصصان زنان و زایمان توصیه شده است. به گفته دکتر میرزایی مراقبت های دوران بارداری از جمله عواملی است که مستقیما بر نتیجه حاملگی تاثیر گذاشته و موجب تضمین زایمانی ایمن و سلامت جنین می شود.
مراقبت های دوران بارداری شامل چه مواردی می شود ؟
به طور معمول مراقبت های دوران حاملگی زن ، مجموعه ای از آزمایشات ، معاینات ادواری و کنترل سلامت مادر و جنین است. در ادامه این مبحث ، طول بارداری را بر سه بخش تقسیم نموده و مراقبت های لازم در حوزه آزمایشات را برای هر دوره تشریح می کنیم.
مراقبت های دوران بارداری- سه ماهه اول
با توجه به این که در سه ماه نخست حاملگی ، جنین شروع به رشد و نمو می کند و مادر نیز از نظر روحی در وضعیت حساس تری می باشد ، لزوم مراقبت های دوران حاملگی بیش از پیش احساس می شود. پس از مثبت شدن آزمایش بتا تا انتهای هفته چهاردهم ، سه ماه اولیه حاملگی محسوب می شود. بنابراین پس از اطلاع از بارداری ، مادر باید تحت نظر دکتر زنان قرار بگیرد تا آزمایش و سونوگرافی به منظور تشخیص بارداری داخل رحم یا خارج از آن صورت پذیرد. پس از کنترل و تایید سلامت حاملگی ، در فواصل تعیین شده از جانب دکتر زنان ، تجدید سونوگرافی برای کنترل سلامت و قطعیت در تشکیل شدن اعضای جنین ضروری بوده و نباید در انجام هیچ کدام از آن ها اهمال صورت پذیرد. در هفته هفتم ، علاوه بر سونوگرافی جهت تشخیص شکل گیری قلب جنین ، آزمایشات دیگری نیز تجویز می شود که عبارتند از :
- تست دیابت
- آزمایش تیروئید
- آزمایش خون کامل
- در هفته دوازدهم نیز سونوگرافی NT و آزمایش غربالگری سه ماه اول حاملگی انجام می شود. ازمایش غربالگری نوعی ازمایش خون بوده که عوامل خطرساز و نقص های مادرزادی را در بر می گیرد.
مراقبت های دوران بارداری – سه ماهه دوم
از انتهای هفته چهاردهم تا هفته بیست و هشتم ، سه ماه سوم حاملگی بوده و مراقبت های خاصی می طلبد. در این بازه زمانی شکم زن برجسته تر شده و بارداری نمود ظاهری پیدا می کند. دکتر زنان در هفته شانزدهم یا هجدهم برای زن آزمایش خون غربالگری در صورت لزوم تجویز می نماید و علاوه بر آن ، انجام سونوگرافی از رحم نیز توصیه می شود. از هفته شانزدهم به بعد در سه ماهه دوم ، طول دهانه رحم زن نیز مورد سنجش قرار می گیرد تا احتمال زایمان زودرس بررسی شود. سونوگرافی آنومالی نیز از دیگر مواردی است که با اسکن کردن جنین ، آنومالی ها تشخیص داده می شود.
نکته : سونوگرافی آنومالی نوعی اسکن است که اندازه دور سر ، دور شکم ، ران و غیره جنین مورد سنجش قرار می گیرد.
مراقبت های دوران بارداری – سه ماهه سوم
از هفته بیست و هشتم تا انتهای حاملگی ، سه ماه آخر بارداری به شمار می آید. در این بازه زمانی ، مادر ضمن اماده شدن برای زایمان و تولد نوزاد ، هیجاناتی نظیر حرکات ملایم جنین را در شکم خود تجربه می کند که از شیرین ترین رخدادهای دوران بارداری است. آزمایشات این بازه زمانی شامل موارد زیر می شوند:
- آزمایش خون
- آزمایش ادرار و کشت ادرار
- آزمایشات کبد
- دیابت
نتایج حاصل از آزمایشات یاد شده ، پزشک زنان را قادر می سازد از ابتلای مادر به دیابت و غیره بارداری مطلع شود. هفته سی و پنجم حاملگی سونوگرافی دیگری نیاز است که نشان دهنده پوزیش قرارگیری جنین بوده و وزن حدودی او را مشخص می نماید. از طریق این سونوگرافی متخصص زنان و زایمان می تواند در خصوص نوع زایمان و زمان آن تصمیم گیری نماید. بررسی لگن مادر باردار در هفته سی و پنجم نیز از جمله آزمایشاتی است که باید به آن توجه ای ویژه داشت چرا که مشخص کننده این موضوع است که می توان زایمان طبیعی انجام داد یا به دلیل شکل لگن ، نیاز است نحوه زایمان سزارین برای تولد نوزاد اتخاذ شود.
کلاس های بارداری
شرکت در کلاس هایی که مختص به زنان باردار است ، مادر را با تمامی رخدادهای هر ماه آشنا کرده و سبب آگاهی از اطلاعات لازم در بازه های مختلف زمانی حاملگی می باشد. دریافت اطلاعات از افرادی که قبلا تجربه بارداری داشته اند ممکن است مادر بارداری که اولین حاملگی را پشت سر می گذارد ، دچار سردرگمی نموده و اضطراب وی را افزایش می دهد، هر چند این اطلاعات از سر خیرخواهی و بدون غرض است ، اما پیشنهاد می کنیم حتما در کلاس های بارداری شرکت نمایید تا توسط ماما تمامی مراقبت های دوران بارداری به طور اصولی و صحیح برای شما شرح داده شود. این کلاس ها در راستای افزایش آگاهی های مادر در ماه های مختلف بوده و به منظور ارائه توضیحی کامل در خصوص حفظ سلامت جنین و کنترل استرس های ناشی از حاملگی برگذار می شود. در برخی از این کلاس ها ، تمرینات ورزشی که آسیبی به مادر و جنین وارد نمی کنند نیز آموزش داده می شود. چنانچه ویزیت های ادواری خود را در بیمارستان انجام می دهید ، می توانید از کلاس های بیمارستانی بهره ببرید که اغلب آن ها رایگان هستند. مواردی که در این کلاس ها از سوی مربی آموزش داده می شوند به گفته دکتر میرزایی عبارتند از :
- اطلاعات کافی در مورد رشد جنین
- مراقبت از خود و جنین در طول بارداری
- بهداشت در هنگام رابطه جنسی
- تغذیه در دوران بارداری
- طول مدت حاملگی سالم و نشانه های هر ماه
- مزایا و معایب زایمان طبیعی و زایمان سزارین
- شیردهی به نوازد
- واکسیناسیون نوزاد
- ارتباط گرفتن با نوزاد
- تربیت فرزند
- روانشناسی
موارد اشاره شده در جلسات مختلف از سوی ماما و دکتر زنان ارائه می شوند و طول جلسات نیز بسته به محل برگذاری متفاوت است. همانطور که پیش از این گفته شد ، کسب دانش کافی در خصوص تمامی مراحل حاملگی به کاهش استرس و نگرانی ها تا پایان بارداری کمک شایانی می نماید تا از لحظات این دوران پر تلاطم لذت کافی را برده و خود را برای تولد نوزاد خود آماده نماید به همین دلیل پیشنهاد می کنیم در این کلاس ها شرکت نمایید.
مراجعه به متخصص در دوران بارداری
به توصیه اغلب متخصصان تا هفته سی و دوم ، مادر باردار باید به صورت ماهانه به دکتر خود مراجعه نماید تا تمامی آزمایشات و سونوگرافی ها در زمان درست صورت پذیرد تا سلامت مادر و جنین اثبات شود. از هفته سی و دوم تا سی و پنجم نیز معاینات به دو هفته یکبار تغییر کرده و پس از آن نیز تا هنگام زایمان هفته ای یکبار لازم است فرد به متخصص زنانی که تحت نظر اوست ، مراجعه نماید تا تمامی موارد سلامت نوزاد و مادر آنالیز گردد. زمان های یاد شده در این بخش از مقاله ، به صورت کلی بوده و چنانچه پس از آزمایشات سه ماهه اول مشخص شود مادر به دیابت بارداری یا فشارخون مبتلا شده و یا پیش از بارداری به بیماری زمینه ای خاصی دچار باشد ، قاعده زمانی تا حدودی برهم خورده و طبق شرایط جسمانی ، دوره های ویزیت از جانب پزشک زنان تعیین می گردند.
سخن آخر
در مراقبت های دوران بارداری ، دکتر زنان با تجربه و دانش بالای خود در این حوزه ، به مادر باردار مشاوره و راهنمایی لازم در خصوص تجربیات جسمی و روحی در ماه های مختلف را ارائه می دهد تا او تجربه ای شیرین و دلنشین از دوران حاملگی خود داشته باشد. البته نمی توان نقش مهم و تاثیرگذار حمایت همسر را در همراهی کردن زن در حاملگی را کتمان نمود. از سویی دیگر نزدیکان مادر حامله نیز با توجه کافی ، مراقبت و کمک رسانی می توانند به حفظ روحیه ای خوب برای به پایان رساندن دوره بارداری سالم تاثیر بسزایی داشته باشند.
