یکی از شایع ترین بیماری هایی که زنان به دلیل سبک زندگی، تغذیه یا سایر موارد به آن دچار می شوند، کیست تخمدان است. این بیماری تنها در متاهلین دیده نشده و برخی از دختران جوان قبل از ازدواج نیز به این بیماری مبتلا می شوند. کیست های تخمدان می توانند با تاخیر در سیکل قاعدگی یا نامنظمی آن در چند ماه خود را نشان دهند. دلایل بروز آن متنوع بوده و روش های درمانی بسیاری برای از بین بردن کیست ها وجود دارد. در این مقاله از سایت دکتر میرزایی اطلاعات لازم را برای آشنایی بیشتر شما با این بیماری گردآوری کرده ایم.
کیست تخمدان چیست ؟
کیست های تخمدان کیسه ای غیر طبیعی پر از مایع هستند که داخل تخمدان های زن به دلایل مختلفی تشکیل می شوند. تخمدان زن عضو کوچکی در لگن بوده که تخمک و هورمون ها را می سازند. به گفته بهترین متخصص زنان غرب تهران، این کیست ها می توانند در یک یا هر دوی تخمدان های زن شکل گرفته و و گاهی حاوی مواد دیگری مانند خون نیز شوند. از نظر محل قرار گرفتن و اندازه هم بسیار با هم تفاوت داشته و با وجود اینکه اکثر آن ها خطر خاصی در پی ندارند و خوش خیم محسوب می شوند ، ولی ممکن است در برخی کیس ها ، سرطانی شوند. از سویی دیگر برخی از کیست ها به دلیل عدم ایجاد علائم ، فرد اصلا متوجه تشکیل ان ها نمی شود مگر آن که در سونوگرافی ها نمود آن مشخص شود.در موارد نادر دیده شده است که کیست های بزرگ به دلیل وزن نامتعادل موجب پیچیش تخمدان زن به شیوه ای غیر طبیعی شده و موجب خونریزی داخلی تخمدان و آسیب به آن شوند.
تخمک گذاری چگونه انجام می شود؟
برای درک بهتر از بروز کیست تخمدان ، بهتر است توضیحی مختصر در مورد فرآیند تخمک گذاری از زبان بهترین پزشک زنان تهران ارائه دهیم. تخمک گذاری فرایندی حیاتی بوده که به واسطه واکنش های هورمون های زنانه اتفاق می افتند. در چرخه قاعدگی زن ، فولیکول ها پاره می شوند تا تخمک آزاد شده و باروری بیانجامد. فولیکول ها نیز کیسه های کوچکی هستند که حاوی تخمک بوده و پس از لقاح با اسپرم مرد ، بارور می شوند. به طور خلاصه آزادسازی تخمک و ورود آن به لوله فالوپ بنام فرایند تخمک گذاری شناخته می شود.
علائم کیست تخمدان
بسیاری از کیست هایی که درون تخمدان ها رشد می کنند علائم خاصی از خود بروز نمی دهند و تنها در صورت ترکیدن آن ، درد و ناراحتی برای بیمار ایجاد می شود. برخی علائم به گفته بهترین دکتر زنان غرب تهران عبارتند از :
- قاعدگی های نامنظم
- مشکلات مرتبط با شکم و روده
- درد در ناحیه ران و کمر
- احساس درد حین مقاربت
- بالا رفتن وزن
- دردهای خفیف یا شدید در هنگام سیکل ماهانه
- درد در لگن
- خونریزی های غیر طبیعی از واژن
- تکرر ادرار
- حساس شدن پستان ها
ریسک بروز کیست تخمدان در چه افرادی بیشتر است ؟
کیست های تخمدان در زنان و دخترانی که عادت ماهانه نامنظمی دارند شایع تر است اما فاکتورهایی مانند سن ، سابقه کیست های قبلی و غیره نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
- سن افراد
بهترین جراح زنان تهران می گویند که در سنین قبل از یائسگی بروز کیست در تخمدان ها رایج تر از سایر سنین است چرا که پروسه تخمک گذاری همچنان فعال است. زنانی که پس از یائسگی مبتلا به این بیماری می شوند بیشتر در معرض ابتلا به سرطان های تخمدان قرار می گیرند.
- سابقه وجود کیست در تخمدان
چنانچه فرد قبلا دچار کیست تخمدان شده باشد ، احتمال بروز مجدد آن وجود دارد.
- مشکلات پزشکی
در صورتی زن مبتلا به بیماری های اندومتریوز و مشکلات هورمونی باشد ، بروز این بیماری محتمل است.
علل ایجاد کیست تخمدان
در اغلب موارد کیست های تشکیل شده به دلیل چرخه قاعدگی و تخمک گذاری اتفاق می افتند. دیگر علل به نقل از بهترین متخصص زنان تهران در غرب شرح زیر است :
- رشد غیر طبیعی سلولی
سلول های غیر معمول رشد کرده موجب ایجاد کیست های درموئید و سیستادنوما می گردند.
- بیماری اندومتریوز
در بیماران مبتلا به اندومتریوز ، کیست در تخمدان ها بروز پیدا می نماید.
- بیماری های لگن
عفونت های لگن در مبتلایان به بیماری های التهابی لگن ممکن است به لوله های فالوپ سرایت کنند و نهایتا به کیست تخمدان تبدیل شوند.
- بارداری
احتمال ایجاد کیست در دوران بارداری نیز محتمل بوده و دلیل ایجاد آن حمایت از بارداری تا هنگام شکل گرفتن جفت است.
تشخیص کیست تخمدان
همانطور که پیش از این گفته شد ، این بیماری رایج در میان بانوان علائم و نشانه خاصی در اغلب مواقع از خود نشان نمی دهد و طی گذشت چند ماه بدون درمان خاصی از بین می رود. اما در صورت داشتن هر گونه علائم یاد شده در بالا ، نیاز است توسط بهترین متخصص زنان و زایمان معاینه شده تا دلیل بروز علائم ریشه یابی شود. در اغلب موارد با آزمایش خون و سونوگرافی رحم و تخمدان ها پزشک می تواند به تشخیص درستی برسد. دکتر میرزایی بهترین دکتر زنان غرب تهران از پروسه های زیر نیز جهت تشخیص نهایی بهره می برند:
- معاینه لگن
با این معاینه می توان به وجود یا عدم وجود توده ها پی برد.
- اولتراسوند
روش تصویربرداری با استفاده از امواج صوتی نیز می توانند محل قرار گیری کیست های تخمدان و همچنین مایع یا جامد بودن آن ها را تشخیص دهد.
- سی تی اسکن
با دستگاه تصویربرداری سی تی اسکن ، اندام های داخلی بدن به خوبی مشخص می شوند.
- ام آر آی
از این تصویر بوسیله امواج مغناطیسی با هدف تولید تصویر در عمق بافت ها استفاده می شود.
- لاپارسکوپی
در این شیوه تشخصی که در اتاق عمل قابل انجام است یک دوربین از طریق برش ایجاد شده وارد بدن بیمار می شود و اندام ها کاملا قابل مشاهده می گردند. در صورت تشخیص کیست از همین طریق لاپارسکوپی نیز می توان آن را حذف نمود.
انواع کیست تخمدان
کیست های تشکیل شده در تخمدان ، حاوی مایع بوده و فقط درصد کمی از آن ها از ماده سخت یا خون تشکیل می شوند و در پی پاسخ تغییرات بدن در چرخه عادت ماهانه فرد تشکیل می گردند. به گفته بهترین پزشک زنان غرب تهران انواع آن ها را می توان در دسته بندی زیر شرح داد:
- کیست های ساده
کیست های عملکردی که با نام ساده نیز شناخته می شوند ، عملا بیماری شمرده نمی شوند. در هنگام آزاد سازی تخمک ها در طول ماه ، برخی از تخمک ها آزاد نشده و می توانند تا حدود 3 تا 4 سانتی متر رشد کنند. در این مواقع ، کیسه ای پر از مایع در تخمدان زن تشکیل شده که علائم دردناکی از خود بروز نمی دهد و فقط با تاخیر در قاعدگی می توان به وجود آن ها پی برد و پس از گذشت حدود دو ماه بدون درمان خاصی کوچک شده و از بین می روند.
- کیست فانکشنال
کیست تخمدان از نوع فانکشنال به دو نوع است : فولیکولی و لوتئال
فولیکولی
از انواع شایع کیست ها این نوع است. تخمدان های زن تخمک تولید نموده و از این طریق به داخل رحم می روند تا با اسپرم مرد با هدف باروری لقاح صورت پذیرد. تخمک تولید شده در درون فولیکولی تشکیل می شود که حاوی فلوئید بوده تا به رشد و نمو تخمک کمک نماید. در هنگام آزاد شدن تخمک ، فولیکول می ترکد و در صورتی که فولیکول مایعات تجمع یافته درون خود را تخلیه نکند از مایعات پر شده و تبدیل به کیست فولیکولی تخمدان می گردد. معمولا این کیست ها نیز بعد از گذشت چند ماه از بین رفته و پیچیدگی خاصی ندارند.
لوتئال
با وجود اینکه لوتئال به ندرت اتفاق می افتد ، اما همچنان نیاز است در خصوص آن توضیحی مختصر از زبان دکتر میرزایی بهترین دکتر زنان تهران ارائه دهیم. پس از پروسه آزاد شدن تخمک در سیکل های ماهانه ، از فولیکول بافتی با نام لوتئوم در تخمدان زن باقی می ماند. کورپوس لوتئوم اگر با خون پر شود ، کیست لوتئال شکل می گیرد که پس از چند چرخه قاعدگی از میان می روند.
- کیست های پاتولوژیک
کیست های پاتولوژیک نیز به دو دسته بندی تقسیم می شوند که عبارتند از : کیست درموئید و آدنوما
کیست درموئید
این کیست ها خوش خیم بوده و از سلول هایی که تخمک ها را می سازند ، به وجود می آیند. رایج ترین کیست پاتولوژیک در خانم ها در سنین زیر 30سالگی رخ می دهند.
کیست آدنوما
دکتر میرزایی می گویند که این کیست ها از سلول های بیرونی تخمدان ها تشکیل شده و برخی از آن ها آب پر شده و برخی دیگر حاوی مواد مخاطی هستند. در خانم های بالای 40 سال بروز کیست های آدنوما شایع تر بوده و نیاز است با جراحی بافت کیست تخلیه شود.
درمان های کیست تخمدان
بهترین دکتر زنان غرب تهران بر این باورند که درمان کیست های تشکیل شده در تخمدان ها به عوامل مختلفی نظیر سن ، نوع نشانه ها و علل بروز آن بستگی دارد. همانطور که پیش از این به آن پرداخته شد ، برخی کیست ها نیاز به درمان نداشته و پس از طی نمودن چرخه های قاعدگی از بین می روند. در صورت تشخیص پزشک فرصتی چند ماهه به فرد می دهد تا کیست خود به خود از بین برود و سپس با تجدید سونگرافی بررسی می کند برطرف شده است یا خیر. در برخی مواقع نیز نیاز به درمان ضروری شده ، که در زیر به آن پرداخته ایم :
- درمان های دارویی
قرص های ضد بارداری جهت جلوگیری از تخمک گذاری برای فرد تجویز می شود. این قرص ها می توانند در ابتلا به سرطان نیز موثر بوده و احتمال آن را کاهش دهند.
- جراحی کیست های تخمدان
سیستکتومی توسط بهترین جراح زنان غرب تهران جهت درمان و حذف کیست از تخمدان انجام می شود. در زمانی که متخصص زنان و زایمان از درمان های دارویی نتیجه لازم را نمی گیرید ناگزیر به جراحی کیست تخمدان می شود. مثلا در مواردی که کیست سرطانی شده و یا ابعاد آن به گونه ای است که به اندام های مجاور لطمه وارد می کند. انواع روش های جراحی عبارتند از : برش شکمی و لاپارسکوپی
شکمی
در برش شکمی که به عنوان جراحی سنتی شناخته می شود ، برشی در ناحیه شکم فرد ایجاد شده و پزشک کیست ها را تخلیه می نماید.
لاپارسکوپی
در لاپارسکوپی برش ایجاد شده بسیار کوچک بوده و با دید جراح از بافت ها از طریق مانیتور ، ابزارهای جراحی را وارد می نمایند و اقدام به حذف کیست ها می شود.
سخن آخر
از کیست تخمدان نترسید. در صورتی که بهترین متخصص زنان تهران در طول معاینه و سونوگرافی به وجود کیست در تخمدانها پی ببرد ، احتمال اینکه این بیماری بدون درمان از بین رود ، بسیار بالاست و در موارد دیگر داروها می توانند درمان کننده این عارضه باشند بنابراین نگرانی در این خصوص کاملا بی مورد است. در هر سنی که هستید در صورت داشتن علائمی که در این مبحث به شرح آن پرداخته ایم ، بهتر است به پزشک مراجعه نمایید تا اقدام لازم جهت درمان شما صورت پذیرد.


